Page 10 - Navidenou-Arzhang No 35
P. 10
دورۀ اوّل ،سا ِل پنجم ،شمارۀ ،35فروردین و اردیبهشت 1403 ارژنگ دوماهنامۀ ادبی ،هنری و اجتماعی نویدنو
هنر در نظرِ مارکس و انگلس
نیو ماسز /برگردان :داوود نوروزی*
اینکه مارکس و انگلس در دوران حیاتِ خود نتوانستند رسالۀ کاملی دربارۀ علمِ زیباشناسی
(اس ِتهتیک= )Estheticsتدوین کنند ،مربوط به عد ِم توجّه و اعتنای ایشان به آثارِ هنری نبود.
آنها دارای وسیعترین اطلاعا ِت هنری و ذوقی بودند .عش ِق آنها به هنر و اطلاعات و دقّتنظرِ
آنها را میتوان از شادابی و طراوتِ مجموعه نوشتههای آنها دربارۀ ادب ّیات و هنر درک کرد.
("ادب ّیات و هنر" Literature And Artنا ِم ُمنتخباتی است از نوشتههای کارل مارکس و
انگلس).
در 50سا ِل گذشته ،بیشاز سراس ِر سه قر ِن پیش در روشِ آثا ِر هنری و نظریههای مربوط به آن
تغییر و تحوّل روی داده است .معلوما ِت ما دربارۀ هنر و موادّ تاریخ و ریشههای آن به نحوِ سریعی
زیاد شده است .با این حال کتا ِب "ادبیّات و هنر" مانندِ ِمفتاحی برای شناسایی مسائ ِل مربوط به
هنرِ عصرِ ما و همچنین اعصارِ گذشته بهکار میرود .غنای هنر و مسائ ِل مربوط به آن به حدّی
است که حتّی اشارۀ مختصر به آن نیز از حوصلۀ این مقاله بیرون است .مقصو ِد من از نوشتنِ این
مقاله آن است که بر پایۀ خلاصهای از مطالب ،مختصری دربارۀ چگونگ ِی هنر از نظرِ ما ّدی صحبت
بدارم.
اسا ِس مطالعۀ ما ّد ِی هنر به وسیلۀ مارکس در یکی از قسمتهای معروف کتاب "مق ّدمه بر انتقاد از عل ِم
اقتصاد" ) (A,Contribution To A critique of Political. Economyبدین طریق بیان شده است:
"بشر در جریانِ استحصالِ اجتماعی ،واجدِ مناسباتِ مش ّخصی میشود که این مناسبات چشم نپوشیدنی و از
حیطۀ ارادۀ او برکنار هستند .این مناسبا ِت تولیدی با دورۀ مشخّصی از رش ِد نیروهای مادّی تولید تطبیق
میکند .مجموعۀ این مناسباتِ تولیدی ،مشکلِ ساختمانِ اقتصادی جامعه ،یعنی اساسِ حقیقتی است که
روی آن یک روبنای Superstructureقانونی و سیاسی که با صورِ مش ّخصۀ فهم و شعورِ اجتماع تطبیق
هنر در نظر مارکس و انگلس 9
