Page 7 - Navidenou-Arzhang No32-zamimeh
P. 7

‫شُکوهِ «نیما» در رنگینکمانِ «ارژنگ»‬                                    ‫به بهانۀ ‪126‬مین زادروزِ نیما (ویژۀ چهارسالگی)‬

                                     ‫پیشگُفتار‬

                                     ‫حافظ موسوی‬

‫اگر با اندکی تسامح زمانِ به صدارت رسید ِن میرزاتقیخان امیرکبیر‪ ،‬یعنی سال ‪ 1264‬هجری قمری را آغاز‬
‫کوششِ ایرانیان برای عبور از دنیای قدیم و ساخت ِن ایرانی نو و ُمدرن فرض کنیم‪ ،‬میتوانیم ا ّدعا کنیم که ما‬
‫ایرانیان حدود ‪ 180‬سال است که درگیرِ اجرای یک پروژهی کلان با مضمونِ عبور از سنّت به ُمدرنیتهایم‪.‬‬
‫هدفِ این پروژه متح ّول کردن همهی عرصههای زندگی فردی و اجتماعی ما بود‪ .‬به عبارتی میتوان گفت که‬
‫این پروژه دارای دو وج ِه اصلی بود که میتوان آنها را تحت دو عنوانِ کلّی ُمدرنیزاسیون و مُدرنیته (یا‬
‫مُدرنیسم) صورتبندی کرد‪ .‬باو ِر عمومی بر این است که هرچند مدرنیزاسیونِ موردنظرِ انقلابِ مشروطه با‬
‫رویکارآمد ِن رضاشاه بیش ُوکم تحقّق یافت‪ ،‬وج ِه د ّومِ انقلا ِب مشروطه که آماج آن متحوّلکردنِ نظامِ سیاسی‬
‫و حیاتِ فرهنگی ایران بود‪ ،‬همچنان ناکام مانده است‪ .‬نظامِ سیاسی حاکم بر کشور ما در دورهی پهلوی‬
‫کماکان نظامی استبدادی بود که پایبندی َاش به قانونِ مشروطه به تدریج چنان کاهش یافت که به استبداد‬
‫انجامید‪ .‬با انقلا ِب بهمنِ ‪ 57‬اندک تهماندهی اص ِل اساسی مشروطه‪ ،‬یعنی مشروط و محدودکردنِ قدرتِ‬
‫حاکمان بر باد رفت و آزادی و دموکراسی همچنان در فهرستِ آرزوهای مردمِ ایران باقی ماند‪ .‬به جرئت‬
‫میتوان گفت تنها در عرصهی فرهنگ که با ِر اصلی آن بر دوشِ ادب ّیات و به ویژه شع ِر فارسی بود‪ ،‬تحوّ ِل‬
‫اساسی به صورت غیرقابلِ بازگشت به انجام رسید‪ .‬من گمان میکنم یکی از دلایل(و شاید مه ّمترین دلی ِل)‬

                                ‫آن ناکامی و این کامیابی را باید در شیوهی مواجههی آنها با س ّنت یافت‪.‬‬

‫در این ‪ 180‬سال اگر برخی از جُنبشهای پراکنده‪ ،‬از جمله جُنب ِش بابیان را نادیده بگیریم‪ ،‬انقلا ِب مشروطه‬
‫یک نقطهی عطفِ بسیار مه ّم در تاریخ معاصرِ ما است؛ انقلابی که زمینههای فکری و نظری آن از اوایلِ قرنِ‬

   ‫پیش ُگفتار ‪4‬‬
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12