Page 20 - Navidenou-Arzhang No32-zamimeh
P. 20

‫شُکوهِ «نیما» در رنگینکما ِن «ارژنگ»‬  ‫به بهانۀ ‪126‬مین زادروزِ نیما (ویژۀ چهارسالگی)‬

‫کتاب َنسَب و تبارِ خاندانش را شرح می دهد‪ ،‬امّا در پایانِ این بخش نامِ خود را به عنوان "نیما یوشیج"‬
                                                                                         ‫مینویسد‪.‬‬

‫در تما ِم دستنوشتهها‪ ،‬یادداشتها‪ ،‬اشعار و مکتوباتِ نیما‪ ،‬نمیتوان سندی یافت که بهنام "علی اسفندیاری"‬
‫باشد‪ .‬درست است که چهار خاندانِ اسفندیاری‪ ،‬داوودی‪ ،‬جمشیدی و کریمی از بازماندگانِ نس ِل قدیم این‬

                                     ‫ناحیه بوده اند‪ ،‬ا ّما نیما هرگز خود را وابسته به نَ َسباش نکرده است‪.‬‬

‫عنوان "علی اسفندیاری" هم از افزودنیهای دههی چهل به مطال ِب مربوط به نیماست‪ .‬عمدی که تنها‬
‫میتواند از جان ِب بستگاناش تکثیر شده باشد‪ ،‬درحالیکه میتوان نظراتش را نسبت به اطرافیا ِن َن َسبیاش در‬
‫یادداشتها دید‪ .‬همان کسانی که نیما را به سادگی و نداشت ِن خصل ِت اربابی و گفتنِ شعرهای نامتعارف متّهم‬
‫میکردند‪ ،‬پساز تثبیتِ جایگاهِ هنری نیما‪ ،‬بهدنبا ِل گسترشِ نام "علی اسفندیاری" پیشاز نام نیما یوشیج‬

                                                                                          ‫برآمدند‪.‬‬

‫درست است که نیما از خاندا ِن اسفندیاری بوده و حتّی رعیتهای این خاندان هم به تاسی از اربابشان‪ ،‬نا ِم‬
‫فامیل خود را اسفندیاری گذاشتهاند‪ ،‬اما فرزن ِد ابراهیمخان خود را "نیما یوشیج" می خواند‪ .‬گستردگی و‬
‫شعباتِ این خاندان چنان است که حتّی اسفندیاریهای قومِ بختیاری‪ ،‬نیما را مربوط به خود اعلام میکنند و‬

                                     ‫مانن ِد دیگران میخواهند از این َنمَد برای خود ُکلاهی درست کنند‪.‬‬

‫نیما یوشیج یک نام و نام خانوادگی است و او هرگز از نَ َس ِب خاندانیاش استفاده نکرده است‪ .‬او فرزن ِد ایران‬
‫است‪ .‬حرمتگذاری به نیما از شناختِ درستِ زندگی‪ ،‬آثار و نقشی که در شعر و ادب ّیا ِت ایران داشته است‪،‬‬

                                                                                    ‫حاصل میشود‪.‬‬

‫متاسفانه آثا ِر نیما هم مانن ِد نامِ او دستخو ِش دستکاریهای ناشیانه و کاسبکارانه کسی شده که باید بیشاز‬
‫همه نسبت به صحّ ِت آثا ِر بنیانگذار شعرِ نوی ِن ایران‪ ،‬دقت داشته باشد‪ .‬تطبیق کتاب (یادداشتهای روزانۀ‬
‫نیما یوشیج) به کوش ِش شراگیم یوشیج که در سال ‪ 1387‬با مت ِن «بازیابی و بازنویسی از روی دستنوشتهی‬
‫نیما» توسط انتشارات مروارید منتشر شده است‪ ،‬با کتا ِب (برگزیدۀ آثارِ نیما یوشیج‪ ،‬نثر به انضمامِ‬
‫یادداشتهای روزانه) که با انتخاب‪ ،‬نسخهبرداری و تدوینِ سیروس طاهباز در سال ‪ 1369‬توسط انتشارات‬
‫بزرگمهر به چاپ رسیده است‪ ،‬نشان می دهد که کتابِ منتشر شده در سال ‪ 1387‬دارای غلط های متنی‪،‬‬
‫املایی و تکرا ِر فراوان است‪ .‬خوشبختانه در سال ‪ 1396‬چند اث ِر در َپستومانده از نیما به همراهِ آثاری که قبلا‬
‫به چاپ رسیده بود‪ ،‬با عنوان کتابِ (دفترهای نیما‪ ،‬مجموعۀ آثار منثور نیما یوشیج) توسط انتشارا ِت رشیدیه‬
‫منتشر شده است‪ ،‬امّا همین خطا را بهویژه می توان در اثرِ مُثلهشدهی داستا ِن «مرقد آقا» دید که ای کاش به‬

                      ‫چاپ نمیرسید‪ .‬واقعاً اگر نیما یوشیج زنده بود‪ ،‬با این شیوهی چاپ موافقت میکرد؟‬

‫نیما در یادداشتی [دردمندانه] مینویسد‪" :‬بعد از مر ِگ من‪ ،‬نه کسی را دارم علاقهمند‪ ،‬یعنی دریابد که کدام‬
‫شارلاتان نمیآید نوشتجا ِت مرا ببرد و ماخوذبهحیا نشده بهدس ِت آنها نمیدهد‪ ،‬نه مرا فرزندی باشد ُبرومند‪.‬‬

‫تصحیح روز وفات و نام سجلی نیما یوشیج ‪17‬‬
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25