Page 12 - Navidenou-Arzhang No32-zamimeh
P. 12

‫شُکو ِه «نیما» در رنگینکما ِن «ارژنگ»‬  ‫به بهانۀ ‪126‬مین زادروزِ نیما (ویژۀ چهارسالگی)‬

‫نیست‪ .‬و نه این کافی است که مضمونی را بسط داده به طر ِز تازه بیان کنیم‪ .‬نه این کافی است که با پس و‬
‫پیش آورد ِن قافیه و افزایش و کاهشِ مصراعها یا وسای ِل دیگر‪ ،‬دست به فرمِ تازه زده باشیم‪ .‬عمده این است‬
‫که طر ِز کار عوض شود و آن مد ِل وصفی و روایی را که در دنیای باشعورِ آدمهاست به شعر بدهیم (نکتهای‬

            ‫که هنوز هیچکس به آن پی نبُرده است‪ ).‬تا این کار نشود‪ ،‬هیچ اصلاحی صورت پیدا نمیکند‪».‬‬

‫نیما بر مبنای چنین نظریهای بود که "افسانه" را که از آن به عنوا ِن "مانیفستِ شع ِر نو" یاد کردهاند‪ ،‬در سا ِل‬
‫‪ 1301‬نوشت‪ .‬اهمّی ِت افسانه در نو بودنِ نگا ِه شاعر به طبیعت و جها ِن عینی‪ ،‬استفاده از مدلِ وصفی و روایی‬
‫و به کارگیری روشِ طبیعی گفت ُوگو (به قول نیما‪ ،‬آنگونه که در دنیای باشعورِ آدمها جریان دارد) است‪ .‬از‬
‫این که نیما در افسانه بدو ِن عدول از قواع ِد شعرِ کلاسی ِک فارسی (عروض و قافیه) اثری نو آفریده است‪،‬‬
‫میتوان فهمید که کارِ خلّاقانهی او در اصلاحِ عروضِ شع ِر قدیم و پیریزی عرو ِض نیمایی بر پایهی در ِک‬
‫درس ِت او از رابطهی فرم و محتوا صورت گرفته است‪ .‬به عبارتِ دیگر‪ ،‬او باور داشت که تغیی ِر طر ِز نگا ِه‬
‫هنرمند به طبیعت و جهانِ هستی (یا بینشِ فلسفی و زیباییشناس ِی او) تغییر در فرم یا شک ِل بیرون ِی اثرِ او را‬

                   ‫در پی خواهد داشت؛ و چنین تغییری (و نه هر تغییری) از اصالت برخوردار خواهد بود‪.‬‬

‫سخن گفتن در بارهی همهی جنبههای تفکّر و کارِ ادب ِی نیما که نه تنها بر ادبیّات‪ ،‬بلکه بر کلِّ فرهنگِ ما‬

‫ایرانیان تأثیری انکارناپذیر داشته است‪ ،‬سخن را بیش از این به درازا خواهد کشانید‪ .‬خوشبختانه در مطال ِب‬
‫مندرج دراین ویژهنامه که حاصلِ توجهِ دستاندرکارانِ "دوماهنامهی ادبی‪ ،‬هنری و اجتماعی ارژنگ" به این‬

‫بزرگمر ِد پهنهی اندیشه و اد ِب ایران در چهار سال انتشارِ پیوستهی آن از آذر ‪ 1398‬تا آبان‪ 1402‬است‪ ،‬از‬
                                     ‫زوایای گوناگون به میراثِ ادبی و اندیشگ ِی نیما پرداخته شده است‪.‬‬

‫با سپاس از شورای دبیرانِ ارژنگ که فرصتِ نوشت ِن این مقدّمه را به من دادند‪ ،‬شما را به خواندنِ مطالبِ این‬
                           ‫ویژهنامه و تأمّل در شعر و اندیشهی بنیانگذارِ شعرِ نوی فارسی دعوت میکنم‪.‬‬

‫حافظ موسوی‪ .‬آذرماه ‪1402‬‬

‫بازگشت به فهرست‬

‫پیش ُگفتار ‪9‬‬
   7   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17