Page 17 - Navidenou-Arzhang No 24
P. 17

‫دورۀ اوّل‪ ،‬سا ِل س ّوم‪ ،‬شمارۀ ‪ ،04‬خرداد و تیر ‪2422‬‬  ‫ارژنگ دوماهنامۀ ادبی‪ ،‬هنری و اجتماعی نویدنو‬

‫سخن در مورد ضواب ِط اخلاقی صادق نیست‪ .‬با اینحال در زندگی اجتماعی و در هنر‪ ،‬ملاحظاتِ استهتیک و‬

                                                    ‫اِتیک (اخلاقی) پیون ِد ناگسستنی دارند‪.‬‬

‫استهتی ِک مدرنیستی ملاحظاتِ استهتیک و ِاتیک را متضا ّد ِهم میداند‪ .‬از این نقطهنظر‪ ،‬پدیده های غی ِراخلاقی‪،‬‬
‫چه انسانهایی که مق ّید به اخلاق نیستند و چه کردارهای غی ِراخلاقی‪ ،‬میتوانند زیبا به شمار روند و ارز ِش‬
‫استهتیک داشته باشند‪ .‬با طرح این عقیده که وظیفۀ هنر کاشتنِ تخ ِم زیبایی است‪ ،‬نه کاشتن تخم نیکی‪،‬‬
‫استهتیکِ مدرنیستی در عمل نشان میدهد که چیزی بالاتر از وسیله توضیح غیرِاخلاقی بودنِ هنر نیست‪ .‬انکار‬
‫ضواب ِط اخلاقی بهنوبۀخود استهتیک را باطل و بیمعنی میسازد‪ ،‬چنانکه این عمل در هن ِر منحطِ مدرنیستی که‬
‫به ویرانی نسجِ هنری آثارِ هنری منجر شده است‪ ،‬به نحوی بارز اتفاق افتاده است‪ .‬این نوع هنر تاثیری‬

                                                                  ‫ض ّد ِاستهتیک در ما به وجود میآورد ‪.‬‬

‫انقلا ِب سوسیالیستی در پیشرف ِت استهتیکِ بشر نق ِش تاریخی بزرگی بازی کرد‪ .‬این انقلاب بعد از دهای ِی تودهها‬
‫از چنگا ِل نیازهای صرفاً سوداگرایانه )‪ ، (Utilitarian‬بر بیداری و رشدِ همه جانبۀ حسّاسی ِت استهتی ِک نهفته در‬
‫انسان و بر رشدِ استعدادِ او در بهرهمندی از زیبایی و نیا ِز او به این بهرهمندی تاثی ِر قاطعی گذاشت‪ .‬چنانکه‬
‫گورکی به حق تاکید می ورزد اشتیا ِق مردم به آزادی و زیبایی در انقلابِ پرولتری نقشی تعیینکننده بازی‬
‫میکند‪ .‬در زی ِر لوای سوسیالیسم‪ ،‬زیبایی بر همۀ حوزههای حیاتِ اجتماعی و بر فعالی ِت روزانۀ مردم رخنه‬

                                            ‫میکند و دامنۀ عم ِل قوانینِ زیبایی بهراستی نامحدود میگردد‪.‬‬

                                                            ‫پانوشتها‪:‬‬

‫‪0- Aristotle, On the Art of Poetry, Oxford, 2302, P.42‬‬
‫‪2- N.G.Chernyshevsky, Selected Philosophical Essays, MOSCOW, 2359, P.027 ( in‬‬
‫)‪Russian‬‬
‫‪ -2‬محتوای تئوری استهتی ِک کانت وسیعتر و غنیتر از اصلِ فارغ از سودبرد ِن داوریِ استهتیک است که در بالا‬
‫به آن اشاره شد‪ .‬دستاوردِ تردیدناپذیرِ این فیلسوفِ آلمانی در این واقعیت نهفته است که میکوشید حوزۀ‬
‫خا ّص ِزیبایی و هنر را تعریف کند و بی ِن هنر و سایر حوزههای مربوطه خ ّط ِفاصلی ترسیم کند‪ .‬کانت از تئوری‬
‫هن ِر خود پیوند بینِ استه تیک و اخلاق (‪ )Moral‬را انکار نمیکند و تا حدودی میکوشد از محدودیتهای‬
‫برداشتهای فرمالیستی فراتر رود‪ .‬معهذا‪ ،‬هیچکدام از اینها در خصلتِ ایدهآلیستی و فرمالیستی برداش ِت کانت‬
‫از داور ِی استهتیک‪ ،‬یا در این واقعی ِت روشن که دقیق ًا این برداشت بعدها مبنای تئوریکِ فرمالیسم را فراهم‬

                                                                ‫میکند‪ ،‬تغییری ایجاد نمیکند‪( .‬مو ّلف)‬
‫‪ -4‬مارکوس ویتروویس (‪ ،)Marcus Vitruvius‬مهندس و آرشیتک ِت رومی که در قر ِن اول پیشاز میلاد‬

                                                                             ‫میزیسته است‪( .‬مترجم)‬
                                             ‫☘☘☘‬

                                  ‫تصحیح و توضیح‪:‬‬

 ‫در شمارۀ پیشین ارژنگ به دلیل بروزِ خطای تایپی‪ ،‬در صفحات ‪( 02‬سطرِ ماقب ِل آخر) و ‪( 02‬سط ِر س ّوم) کلمۀ‬
‫"مقولات" صحیح بوده و در صفحه ‪( 72‬سطر ‪ )01‬نیز نام "شفیعی" صحیح است‪ .‬پوزشِ ما را بپذیرید‪( .‬ارژنگ)‬

‫بازگشت به نمایه‬

‫مقولا ِت استِهتیک‪ /‬زیبایی؛ تعریف و ماه ّیتِ آن ‪06‬‬
   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22